Cięcie metalu piłą szablastą wymaga brzeszczotu dopasowanego do grubości i rodzaju materiału, ponieważ zły dobór ostrza kończy się jego szybkim stępieniem lub złamaniem. O trwałości i tempie pracy decyduje przede wszystkim gęstość zębów oraz materiał, z jakiego wykonano ostrze. Do stali, profili zamkniętych i blach dobiera się inne parametry niż do rur czy prętów zbrojeniowych, a różnice te mają realne przełożenie na efekt. Od czego zależy więc trafny wybór brzeszczotu do metalu?
Jaka gęstość zębów sprawdza się przy cięciu metalu?
Do metalu dobiera się brzeszczoty o dużej gęstości zębów, mieszczącej się zwykle w przedziale od 14 do 24 zębów na cal (TPI). Im cieńszy materiał, tym gęściej rozmieszczone zęby powinny być, ponieważ przy cienkiej blasze co najmniej trzy zęby muszą jednocześnie pozostawać w kontakcie z ciętą powierzchnią. Gdy zęby są zbyt rzadkie, ostrze zaczepia o krawędź materiału i szarpie, zamiast płynnie prowadzić rzaz. Taki brak stałego kontaktu prowadzi do wyłamywania pojedynczych zębów i skraca żywotność brzeszczotu do kilku cięć.
W praktyce ostrza o gęstości 24 TPI stosuje się do cienkich blach, rur i profili o ściankach poniżej trzech milimetrów. Zakres 18 TPI pasuje do średnich grubości, na przykład kątowników i grubszych rur. Wartość 14 TPI rezerwuje się dla litego materiału o dużym przekroju, gdzie większa przestrzeń między zębami pozwala odprowadzać wióry. Dobranie gęstości do grubości materiału jest pierwszym krokiem, od którego zależy tempo pracy oraz to, czy ostrze nie zablokuje się w rzazie.
Który materiał ostrza wybrać do twardej stali?
Do twardej stali najlepiej sprawdzają się brzeszczoty bimetaliczne, oznaczane skrótem Bi-Metal. Łączą one sprężysty korpus ze stali stopowej z zębami z szybkotnącej stali HSS, dzięki czemu ostrze jednocześnie dobrze znosi zginanie i długo utrzymuje ostrość. Sama stal HSS jest twarda, lecz krucha, więc pełne ostrze z tego materiału łamałoby się przy pierwszym mocniejszym naprężeniu piły szablastej. Połączenie dwóch materiałów usuwa ten problem i pozwala ciąć hartowaną stal, śruby czy zbrojenie bez ryzyka pęknięcia korpusu.
Dla najtwardszych materiałów, takich jak stal nierdzewna, żeliwo czy elementy hartowane, dostępne są ostrza z węglikiem wolframu na krawędziach zębów. Wytrzymują one wielokrotnie dłużej niż wersje bimetaliczne, choć kosztują odpowiednio więcej i opłacają się głównie przy intensywnej, powtarzalnej pracy. Podczas cięcia takich materiałów warto pracować na niższych obrotach, aby ograniczyć nagrzewanie krawędzi tnącej. Zbyt wysoka temperatura odpuszcza stal zębów i prowadzi do ich przyspieszonego stępienia niezależnie od jakości brzeszczotu.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze marki brzeszczotu?
Jakość spawu łączącego zęby HSS z korpusem oraz precyzja rozwarcia zębów bezpośrednio wpływa na trwałość ostrza, dlatego warto sięgać po produkty sprawdzonych producentów. Renomowane marki narzędziowe stosują powtarzalne procesy hartowania i kontrolę geometrii zębów, co przekłada się na równą jakość kolejnych brzeszczotów z tej samej serii. Wśród producentów oferujących szeroką gamę ostrzy do metalu znajduje się między innymi https://www.bricoman.pl/producent/dewalt/, którego brzeszczoty bimetaliczne są cenione za odporność na złamania. Wybór uznanej marki ogranicza ryzyko trafienia na ostrze, które stępi się po kilku cięciach mimo poprawnych parametrów na opakowaniu.
Poza samą nazwą producenta warto sprawdzać oznaczenia na trzonku i opakowaniu, które informują o przeznaczeniu ostrza oraz zakresie grubości materiału. Uniwersalne zestawy z kilkoma gęstościami zębów są wygodnym rozwiązaniem dla osób pracujących z różnymi materiałami. Dla intensywnej eksploatacji lepiej sprawdzają się jednak brzeszczoty specjalistyczne, dopasowane do jednego zadania. Trafny dobór ostrza, jego długości i materiału zębów decyduje ostatecznie o tym, czy piła szablasta tnie metal szybko i bez marnowania kolejnych ostrzy.
Artykuł sponsorowany
