Szafa rackowa to metalowa, zamykana obudowa do montażu sprzętu IT i telekomunikacyjnego. Porządkuje urządzenia, chroni je przed uszkodzeniami oraz ułatwia chłodzenie i serwisowanie. Można traktować ją jak organizer infrastruktury IT albo sejf na sprzęt sieciowy.
Co oznaczają standard 19 cali i jednostka U?
Najczęściej spotykane szafy rackowe wykorzystują standard montażowy 19 cali, opisany między innymi w normie EIA-310. Nie oznacza to jednak, że cała szafa ma dokładnie 19 cali szerokości. 19 cali, czyli 482,6 mm, to szerokość przestrzeni między szynami montażowymi, do których przykręca się urządzenia. Zewnętrzna szerokość obudowy może wynosić na przykład 600 albo 800 mm.
Drugim najważniejszym parametrem jest jednostka U, nazywana też Rack Unit. Określa ona wysokość montażową urządzenia lub szafy. 1U ma 44,45 mm, czyli 1,75 cala. Sprzęt o wysokości 2U zajmuje więc dwa poziomy montażowe, a urządzenie 4U – cztery.
Jednostkę U można rozumieć w trzech prostych krokach:
- 1U odpowiada 44,45 mm wysokości montażowej.
- Urządzenie 2U zajmuje dwa sąsiadujące poziomy w szynach rackowych.
- Szafa 12U ma miejsce na urządzenia, których łączna wysokość montażowa wynosi maksymalnie 12U, o ile zostanie zachowany zapas na akcesoria i wentylację.
Przy planowaniu instalacji trzeba odróżnić wysokość montażową od wysokości zewnętrznej. Ta pierwsza mówi, ile sprzętu zmieści się na szynach, natomiast druga określa całkowity gabaryt obudowy.
Równie ważna jest głębokość. Producenci podają ją często jako wymiar zewnętrzny, na przykład 450, 600 lub 800 mm. Głębokość montażowa jest zwykle mniejsza, ponieważ część przestrzeni zajmują drzwi, konstrukcja szafy, kable i miejsce potrzebne do przepływu powietrza. Przed zakupem trzeba porównać głębokość konkretnego urządzenia z rzeczywistą przestrzenią między szynami, a nie tylko z zewnętrznym wymiarem obudowy.
Szafa wisząca czy stojąca?
Wybór zależy przede wszystkim od liczby, ciężaru i głębokości urządzeń oraz od dostępnego miejsca. Oba typy korzystają z tego samego standardu montażowego 19 cali, ale mają inne zastosowania.
| Typ szafy | Zastosowanie | Główne zalety |
|---|---|---|
| Wisząca | Małe biura, monitoring, sieć domowa i urządzenia telekomunikacyjne | Oszczędność miejsca, montaż na ścianie, łatwy dostęp od frontu |
| Stojąca | Serwerownie, większe sieci, serwery, UPS-y i cięższy sprzęt | Większa pojemność, wyższa nośność, więcej miejsca na kable i chłodzenie |
Szafy wiszące często mają od kilku do kilkunastu jednostek U i sprawdzają się przy lżejszych instalacjach. Stojące oferują większą wysokość, głębokość oraz możliwość rozbudowy. Przy montażu modelu wiszącego trzeba uwzględnić nie tylko ciężar samego sprzętu, lecz także wytrzymałość ściany i zastosowanych mocowań.
Co można zamontować w szafie rackowej?
W szafie umieszcza się urządzenia przygotowane do montażu rackowego, ale za pomocą półek i prowadnic można także zamontować sprzęt o innej obudowie. Typowe wyposażenie obejmuje:
- Serwery rackowe i komputery przemysłowe.
- Switche oraz routery sieciowe.
- Patch panele do uporządkowania połączeń sieciowych.
- Listwy zasilające PDU, zasilacze awaryjne UPS i organizery kabli.
- Rejestratory monitoringu, urządzenia optyczne oraz sprzęt RTV-SAT.
Urządzenia nieprzystosowane do standardu 19 cali można umieścić na półce. Trzeba wtedy sprawdzić jej nośność, sposób wentylacji oraz to, czy sprzęt nie ograniczy dostępu do pozostałych elementów.
Dlaczego używa się szafy rackowej?
Szafa rackowa nie jest wyłącznie metalową obudową. Tworzy uporządkowane środowisko dla infrastruktury, w którym łatwiej kontrolować przewody, temperaturę i dostęp do urządzeń. Najważniejsze korzyści to:
- Organizacja – szyny, półki i organizery ograniczają plątaninę kabli oraz ułatwiają opisanie połączeń.
- Wentylacja – perforowane drzwi, otwory i opcjonalne wentylatory pomagają odprowadzać ciepło. Sprzętu nie należy upychać bez pozostawienia miejsca na przepływ powietrza.
- Ochrona – zamykane drzwi i panele zabezpieczają urządzenia przed kurzem, przypadkowym uszkodzeniem oraz dostępem osób niepowołanych.
- Łatwiejszy serwis – uporządkowane rozmieszczenie urządzeń pozwala szybciej znaleźć konkretny element i wymienić go bez demontażu całej instalacji.
- Możliwość rozbudowy – wolne jednostki U pozwalają później dodać kolejny switch, UPS, panel lub inne urządzenie.
Najczęstszy błąd polega na dobraniu szafy dokładnie na obecny zestaw sprzętu. Przy obliczaniu pojemności trzeba zsumować wysokości urządzeń w U, a następnie zostawić zapas na okablowanie, elementy zasilające, wentylację i przyszłą rozbudowę. Nie mniej ważne są głębokość urządzeń oraz ich ciężar.
Szafa rackowa może być przydatna także w domu. Niewielki model pozwala uporządkować switch, router, patch panel, rejestrator monitoringu, urządzenia smart home albo serwer NAS. Jeśli instalacja ma się rozwijać, lepiej wybrać obudowę z kilkoma wolnymi jednostkami U zamiast dopasowanej na styk.
