Tapeta to okładzina ścienna wykonana między innymi z papieru, tworzyw sztucznych lub włókien. Służy do wykańczania i dekorowania ścian, a w zależności od rodzaju może także maskować drobne nierówności, być zmywalna i odporna na wilgoć.
Czym jest tapeta?
W znaczeniu wnętrzarskim tapeta oznacza wzorzysty papier albo tworzywo, którym wykleja się ściany. Jest więc rodzajem okładziny ściennej, czyli materiału nakładanego na powierzchnię w celu jej zabezpieczenia lub ozdobienia. Współczesne tapety różnią się budową, grubością, odpornością i sposobem montażu.
Tapetowanie pozwala stosunkowo szybko zmienić wygląd pomieszczenia. Niektóre produkty dobrze kryją drobne niedoskonałości podłoża, inne można przecierać wilgotną ściereczką. O właściwościach decyduje przede wszystkim materiał wierzchni oraz podkład tapety. W przypadku nowoczesnych modeli flizelinowych klej nakłada się bezpośrednio na ścianę, a nie na pas tapety.
Słowo „tapeta” ma też inne znaczenia. Może oznaczać tło pulpitu komputera lub telefonu, a w języku potocznym także gruby, niedbale nałożony makijaż. W kontekście remontu chodzi jednak o materiał przeznaczony do wykańczania ścian.
Rodzaje tapet i ich najważniejsze cechy
Najpopularniejsze są tapety papierowe, flizelinowe, winylowe oraz wykonane z włókna szklanego. Różnią się nie tylko wyglądem, lecz także odpornością na wodę, sposobem przyklejania i demontażu. Podstawowe różnice przedstawia tabela:
| Rodzaj tapety | Odporność na wilgoć | Montaż | Usuwanie |
|---|---|---|---|
| Papierowa | Niska, chyba że ma specjalne wykończenie | Klej zwykle nakłada się na tapetę | Może wymagać namoczenia i usuwania warstwami |
| Flizelinowa | Zależy od warstwy wierzchniej, papierowa nie jest przeznaczona do wilgotnych pomieszczeń | Klej nakłada się na ścianę | Zwykle łatwe, często odchodzi dużymi płatami |
| Winylowa | Wysoka, ale materiał nie przepuszcza wilgoci | Klej dobiera się do cięższej tapety, sposób zależy od podkładu | Często trudniejsze, nieraz w dwóch etapach |
| Z włókna szklanego | Wysoka po pokryciu odpowiednią farbą | Klej do ciężkich okładzin | Zwykle trudniejsze niż w przypadku flizeliny |
Tapeta papierowa jest lekka i zazwyczaj tańsza, ale mniej odporna na wilgoć oraz uszkodzenia. Jej montaż wymaga dokładności, ponieważ papier może nasiąkać klejem, marszczyć się lub rozrywać. Z tego powodu najlepiej sprawdza się w suchych pomieszczeniach, na dobrze przygotowanej ścianie.
Tapeta flizelinowa ma podkład wykonany z włókniny poliestrowej. Flizelina wzmacnia materiał, ogranicza ryzyko rozdarcia i ułatwia docinanie. Najważniejsza różnica montażowa polega na tym, że klej rozprowadza się na ścianie, po czym przykłada się do niej suchy pas tapety. Przy zdejmowaniu okładzina często odchodzi w dużych fragmentach, bez potrzeby stosowania specjalnych preparatów.
Tapeta winylowa ma wierzchnią warstwę z winylu, czyli tworzywa na bazie PCV. Jest grubsza, odporna na zabrudzenia, ścieranie i wilgoć, a także dobrze maskuje drobne nierówności. Nie oznacza to jednak, że nadaje się do każdej mokrej ściany. Ponieważ winyl nie przepuszcza wilgoci, przy problemach z zawilgoceniem może zatrzymywać wodę w podłożu. Demontaż bywa bardziej czasochłonny, zwłaszcza gdy trzeba osobno usunąć warstwę wierzchnią i podkład.
Tapety z włókna szklanego są mocne i odporne na uszkodzenia mechaniczne. Stosuje się je między innymi tam, gdzie ściany wymagają wzmocnienia. Zwykle przeznacza się je do malowania, dlatego o ich wyglądzie decyduje później wybrana farba. Ich przyklejanie i usuwanie jest mniej typową pracą niż w przypadku tapet papierowych czy flizelinowych.
[ picture_1 ]
Gdzie stosować poszczególne rodzaje tapet?
Dobór tapety powinien zależeć od przeznaczenia pomieszczenia, stanu ścian i warunków panujących we wnętrzu. Najważniejsze zastosowania można ująć następująco:
- Kuchnia i łazienka – najlepiej sprawdzi się zmywalna tapeta winylowa, ale tylko przy sprawnej wentylacji i prawidłowo zabezpieczonym podłożu.
- Salon i sypialnia – tapety flizelinowe są łatwe w montażu, dostępne w wielu wariantach i zwykle dobrze sprawdzają się w suchych wnętrzach.
- Pokój dziecka i przedpokój – warto rozważyć powierzchnie odporne na zabrudzenia, które można delikatnie czyścić.
- Nierówne ściany – grubsze tapety winylowe lub flizelinowe mogą zamaskować drobne niedoskonałości, ale nie zastąpią naprawy poważnych pęknięć i ubytków.
- Ściany narażone na uszkodzenia – włókno szklane albo wytrzymała tapeta winylowa zapewniają większą odporność niż cienki papier.
Tapetowanie ma kilka praktycznych zalet. Pozwala szybko odświeżyć wnętrze, nadaje ścianom wzór lub fakturę, a grubsze okładziny mogą częściowo poprawić izolację akustyczną i ograniczyć odczuwanie drobnych nierówności. Trzeba jednak dopasować materiał do warunków. Papierowa tapeta w wilgotnej kuchni może szybko stracić swoje właściwości, natomiast winylowa na zawilgoconej ścianie może utrudniać odparowanie wody.
Skąd pochodzi zwrot „na tapecie”?
W wyrażeniu „być na tapecie” występuje słowo „tapet”, a nie „tapeta”. Dawny tapet oznaczał sukno rozłożone na stole, przy którym odbywały się obrady. Zwrot „wziąć coś na tapet” znaczy więc poddać daną sprawę rozmowie lub rozpatrywaniu.
Oba słowa mają wspólny rodowód związany z określeniami oznaczającymi pokrycie, tkaninę lub dywan. Z czasem „tapet” stał się wyrazem używanym niemal wyłącznie w tym frazeologizmie, dlatego forma „na tapetę” bywa mylona z poprawnym „na tapet”.
W praktyce wybór tapety sprowadza się do trzech pytań: gdzie będzie zastosowana, jak intensywnie będzie użytkowana i jak przygotowana jest ściana. Do suchych pomieszczeń często wystarcza papier lub flizelina, natomiast miejsca narażone na zabrudzenia i wilgoć wymagają produktu o zmywalnej, odpornej warstwie wierzchniej.
