W sporze „ekspres do kawy 15 czy 19 bar” liczba z obudowy nie powinna decydować o zakupie. Zarówno pompa 15-, jak i 19-barowa może przygotować dobre espresso, ponieważ podczas ekstrakcji kawa zwykle pracuje przy ciśnieniu około 9 barów. Różnica między tymi oznaczeniami jest często bardziej marketingowa niż smakowa.
Pompa 15 lub 19 barów a rzeczywiste ciśnienie parzenia
W specyfikacji ekspresu podawane jest najczęściej maksymalne ciśnienie, jakie może wytworzyć pompa. Nie oznacza to, że woda przez cały czas przepływa przez kawę przy wartości 15 albo 19 barów. To zdolność pompy, a nie stałe ciśnienie ekstrakcji.
W czasie parzenia woda napotyka opór ubitej porcji kawy. Ekspres reguluje pracę układu, aby ciśnienie przy tak zwanym ciastku kawowym było zbliżone do wartości używanej przy espresso, czyli około 9 barów. Właśnie przy takim poziomie można uzyskać właściwą ekstrakcję, aromat i cremę, czyli delikatną piankę na powierzchni napoju.
19 barów na pompie nie oznacza 19 barów działających bezpośrednio na kawę. Najważniejsze jest ciśnienie robocze podczas ekstrakcji, a nie najwyższa liczba wydrukowana w reklamie.
Jeżeli producent nie podaje, jak ekspres kontroluje ciśnienie podczas parzenia, sama wartość nominalna niewiele mówi o jakości urządzenia. W niektórych konstrukcjach stosuje się pompy wibracyjne, w innych rotacyjne, ale dla użytkownika ważniejsza jest stabilność całego procesu niż sam typ pompy.
Ekspres do kawy 15 czy 19 bar – porównanie
| Cecha | Ekspres 15 barów | Ekspres 19 barów |
|---|---|---|
| Ciśnienie nominalne pompy | Maksymalna wydajność pompy wynosi 15 barów | Maksymalna wydajność pompy wynosi 19 barów |
| Ciśnienie podczas ekstrakcji | Zwykle regulowane w pobliżu 9 barów | Zwykle regulowane w pobliżu 9 barów |
| Wpływ na smak | Brak istotnej przewagi lub straty wynikającej z samej liczby barów | Nie daje automatycznie intensywniejszej ani lepszej kawy |
| Typowe zastosowanie | Ekspresy automatyczne i kolbowe | Często ekspresy kapsułkowe, ale także wybrane modele automatyczne i kolbowe |
| Dla kogo | Dla osoby, która ocenia cały ekspres, a nie tylko parametr pompy | Dla osoby, która wybiera urządzenie ze względu na inne funkcje, nie samą wartość 19 barów |
W praktyce przeciętny użytkownik nie odczuje wyraźnej różnicy w filiżance tylko dlatego, że jeden model ma pompę 15 barów, a drugi 19 barów. Wyższa wartość może być potrzebna w konkretnym systemie, na przykład przy kapsułkach, gdzie konstrukcja kapsułki stawia przepływowi dodatkowy opór. Nie oznacza to jednak, że ekspres kapsułkowy wykorzystuje stale pełne 19 barów do klasycznej ekstrakcji.
Co wpływa na kawę bardziej niż liczba barów?
Na smak espresso wpływa kilka elementów jednocześnie. Wybierając urządzenie, lepiej przeznaczyć budżet na rozwiązania, które poprawiają powtarzalność parzenia:
- Młynek żarnowy zapewnia bardziej równomierne mielenie niż prosty mechanizm, a właściwy stopień mielenia pomaga kontrolować tempo przepływu wody.
- Stabilność temperatury ogranicza wahania między kolejnymi filiżankami. W wybranych urządzeniach pomaga w tym sterowanie PID.
- Świeżość ziaren wpływa na aromat, intensywność i wygląd cremy, więc nawet dobry ekspres nie naprawi zwietrzałej kawy.
- Możliwość regulacji mocy, ilości wody, temperatury i stopnia mielenia ułatwia dopasowanie napoju do ziaren.
- Czyszczenie i konserwacja utrzymują drożność układu oraz ograniczają wpływ osadów na smak i pracę ekspresu.
Dlatego ekspres 15-barowy z lepszym młynkiem i stabilniejszą temperaturą może przygotować wyraźnie lepszą kawę niż model 19-barowy z przypadkowym mieleniem i słabą kontrolą parzenia. Wysokie ciśnienie pompy nie zastępuje właściwego przemiału ani dobrych ziaren.
Kiedy 19 barów może mieć znaczenie?
Wartość 19 barów może być użyteczna jako część konkretnej konstrukcji, zwłaszcza w ekspresie kapsułkowym. Tam pompa musi pokonać opór kapsułki, a sposób przepływu wody zależy od danego systemu. Nadal jednak nie należy przekładać maksymalnego ciśnienia pompy na jakość każdej filiżanki.
Jeśli dwa podobne urządzenia różnią się głównie oznaczeniem 15 i 19 barów, nie ma mocnego powodu, by dopłacać wyłącznie do wyższej liczby. Lepiej sprawdzić jakość młynka, kontrolę temperatury, ustawienia parzenia, łatwość mycia oraz dostęp do części eksploatacyjnych.
Co wybrać?
Przy wyborze między ekspresem 15- a 19-barowym kieruj się jakością całego urządzenia. 15 barów w zupełności wystarczy do przygotowania espresso, jeśli ekspres prawidłowo reguluje ciśnienie robocze w okolicy 9 barów. Model 19-barowy nie zapewni lepszego smaku tylko dlatego, że ma wyższy parametr na pompie.
Opinie forumowe słusznie często sprowadzają ten wybór do jednej zasady: nie przepłacaj za samą liczbę barów. Jeżeli pozostałe parametry są podobne, wybierz model lepiej wykonany, łatwiejszy w czyszczeniu i wyposażony w lepszy młynek oraz kontrolę temperatury.
