Materac przeciwodleżynowy rurowy rozkłada nacisk dzięki naprzemiennemu napełnianiu komór przez pompę. Aby działał prawidłowo, trzeba go właściwie zamontować, ustawić ciśnienie testem dłoni i pozostawić pompę włączoną przez cały czas, gdy pacjent leży na materacu.
Jak przygotować materac do pracy?
Przed uruchomieniem sprawdź instrukcję konkretnego modelu. Poszczególne zestawy mogą różnić się budową, sposobem mocowania i funkcjami pompy, ale podstawowa kolejność czynności jest podobna.
Materac rurowy ułóż bezpośrednio na łóżku, na jego właściwej powierzchni. Strona z rurkami i przewodami powinna znajdować się od strony nóg pacjenta. Wygładź materac, tak aby nie był skręcony ani zagięty. Dotyczy to także łóżek z łamanym leżem, do których konstrukcja rurowa zwykle lepiej się dopasowuje.
Przed położeniem pacjenta wykonaj następujące czynności:
- Podłącz oba przewody materaca do otworów pompy. Wciśnij je pewnie i sprawdź, czy nie są zagięte, przygniecione lub naprężone.
- Zawieś pompę na ramie łóżka albo ustaw ją na stabilnym, suchym podłożu. Nie zasłaniaj wlotu powietrza ani filtra.
- Włącz pompę i ustaw regulator na wysoką wartość, aby przyspieszyć pierwsze napełnianie.
- Poczekaj, aż wszystkie komory zostaną napełnione. Zwykle trwa to kilkanaście minut, ale dokładny czas zależy od modelu.
- Załóż dołączony pokrowiec i zapnij go zgodnie z instrukcją. Dopiero potem połóż pacjenta i ustaw ciśnienie za pomocą testu dłoni.
Nie kładź pacjenta na nienapompowanym materacu. Ciało może wtedy oprzeć się o twarde podłoże łóżka, a komory mogą zostać uszkodzone.
Jak ustawić ciśnienie?
Skala na pokrętle pompy pomaga rozpocząć regulację, ale nie powinna być jedynym kryterium. Ciśnienie trzeba dopasować do masy i budowy ciała pacjenta, jego ruchomości oraz odczuwanego komfortu. Najważniejszy jest test podparcia, nazywany też testem dłoni.
Połóż pacjenta na napompowanym materacu i wsuń dłoń pod jego krzyż, czyli w miejsce silnego obciążenia. W razie potrzeby sprawdź również okolice łopatek i pięt. Powinno być wyczuwalne sprężyste podparcie, ale ciało nie może stykać się z podłożem łóżka.
Jeżeli pod dłonią wyczuwasz dno łóżka albo pacjent wyraźnie zapada się między komorami, zwiększ ciśnienie i ponów test. Oznacza to, że materac jest zbyt miękki. Zbyt wysokie ciśnienie powoduje natomiast nadmierną twardość, dyskomfort i większy ucisk punktowy. Wtedy zmniejsz ustawienie niewielkim krokiem i ponownie sprawdź podparcie.
Test powtórz po zmianie pozycji pacjenta, wyraźnej zmianie masy ciała lub zmianie ustawienia łóżka. Grube, mocno napięte prześcieradło i zagniecenia pokrowca mogą ograniczać pracę komór, dlatego powierzchnia powinna pozostać gładka.
Co zrobić, gdy materac nie działa prawidłowo?
Najpierw sprawdź zasilanie, połączenia oraz drożność przewodów. Nie rozbieraj pompy ani nie naprawiaj samodzielnie komór. Poniższa tabela obejmuje podstawowe problemy, które można skontrolować bez ingerencji w urządzenie:
| Objaw | Możliwa przyczyna | Rozwiązanie |
|---|---|---|
| Materac nie napełnia się | Zagięty przewód, luźne połączenie, wyłączona pompa lub zabrudzony filtr | Wyprostuj rurki, dociśnij złącza, sprawdź zasilanie i oczyść filtr zgodnie z instrukcją |
| Pompa pracuje głośno | Niestabilne podłoże, kontakt pompy z ramą łóżka albo zasłonięty wlot powietrza | Ustaw pompę stabilnie, usuń źródło drgań i zapewnij swobodny przepływ powietrza |
| Alarm niskiego ciśnienia | Nieszczelne połączenie, uszkodzona komora lub niedomknięty zawór | Sprawdź wszystkie złącza i zawory. Jeśli alarm nie znika, przerwij użytkowanie i skontaktuj się z serwisem |
| Jedna część materaca pozostaje miękka | Załamanie przewodu albo problem z dopływem powietrza do konkretnej komory | Ułóż przewód bez zagięć i sprawdź połączenia. Usterkę utrzymującą się mimo tego zgłoś serwisowi |
Jak bezpiecznie używać materaca na co dzień?
Materac zmiennociśnieniowy działa tylko wtedy, gdy pompa stale wymienia powietrze w komorach. Dlatego podczas leżenia pacjenta powinna pracować przez całą dobę, także w nocy. Wyłączanie jej przerywa zmianę punktów podparcia i może zwiększyć ryzyko uszkodzenia skóry.
Podczas codziennej opieki stosuj następujące zasady:
- Nie przesuwaj materaca razem z pacjentem.
- Kontroluj, czy przewody nie zostały przygniecione przez ramę łóżka.
- Utrzymuj pokrowiec w czystości i pierz go zgodnie z instrukcją producenta.
- Usuwaj zagniecenia prześcieradła i nie stosuj grubych, ciasno naciągniętych warstw.
- Regularnie oglądaj skórę, zwłaszcza okolice krzyżową, pięty, łopatki i biodra.
- Zmieniając pozycję pacjenta, kieruj się planem ustalonym przez personel medyczny.
Jeśli model ma tryb statyczny, używaj go wyłącznie zgodnie z instrukcją, zwykle na krótki czas podczas transferu lub czynności pielęgnacyjnych. Nie zastępuje on trybu zmiennociśnieniowego podczas długiego leżenia. Zawór CPR, jeśli znajduje się w zestawie, służy do szybkiego wypuszczenia powietrza w sytuacji wymagającej natychmiastowego opróżnienia materaca.
Pojawienie się utrzymującego się zaczerwienienia, pęcherza, rany lub innej niepokojącej zmiany skórnej wymaga niezwłocznego kontaktu z lekarzem albo personelem medycznym. Materac wspiera profilaktykę, ale nie zastępuje zmiany pozycji, kontroli skóry ani leczenia zaleconego pacjentowi.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Wyrób medyczny należy stosować zgodnie z instrukcją producenta. W przypadku problemów skórnych, bólu lub wątpliwości dotyczących opieki skontaktuj się z lekarzem lub personelem medycznym.
