Doniczkę z betonu wykonasz z gotowej mieszanki, dwóch plastikowych form, oleju i wody. Najważniejsze są dokładne natłuszczenie form, stabilne ustawienie mniejszego pojemnika, odpływ wody oraz co najmniej 48 godzin cierpliwego schnięcia. Taka donica jest trwała, ciężka i możesz nadać jej dowolny kształt lub kolor.
Czego potrzebujesz?
Najprościej użyć gotowej, drobnoziarnistej mieszanki betonowej. Do donicy ogrodowej wystarczy zwykle beton klasy C20/25, ewentualnie mocniejszy C25/30. Przygotuj też dwa pojemniki o podobnym kształcie – większy utworzy zewnętrzną ściankę, a mniejszy wnętrze donicy.
| Przedmiot | Zastosowanie |
|---|---|
| Gotowa mieszanka betonowa, np. C20/25 | Materiał do wykonania donicy |
| Dwa plastikowe pojemniki | Forma zewnętrzna i wewnętrzna |
| Olej spożywczy | Natłuszczenie form i łatwiejsze rozformowanie |
| Woda i wiadro | Przygotowanie mieszanki |
| Kij, szpachelka lub mieszadło | Mieszanie i rozprowadzanie betonu |
| Rękawice ochronne | Ochrona skóry przed drażniącą mieszanką |
| Obciążniki, na przykład kamienie | Stabilizacja mniejszej formy |
| Papier ścierny i wiertarka z wiertłem do betonu | Wykończenie i wykonanie odpływu |
Jak zrobić doniczkę z betonu krok po kroku?
Przed rozpoczęciem pracy ustaw formy na stabilnym, zabezpieczonym podłożu. Między ściankami obu pojemników powinno zostać kilka centymetrów wolnej przestrzeni. Przy większej donicy nie zmniejszaj nadmiernie grubości ścian, ponieważ odlew może łatwiej pękać.
Wykonaj donicę według następującej kolejności:
- Przygotuj i natłuść formy – większy pojemnik posmaruj olejem od środka, a mniejszy z zewnątrz, również na spodzie. Nie pomijaj dna i narożników. Dokładne natłuszczenie ułatwi późniejsze wyjęcie odlewu.
- Rozrób beton – wsyp suchą mieszankę do wiadra i dodawaj wodę zgodnie z instrukcją producenta. Orientacyjnie stosuje się około 1 l wody na 10 kg suchego betonu, ale proporcje konkretnego produktu mają pierwszeństwo. Masa powinna być gęsta, jednolita i plastyczna, nie lejąca.
- Wykonaj dno – wlej porcję betonu do większej formy. Rozprowadź ją równomiernie, tak aby dno przyszłej donicy nie było zbyt cienkie.
- Ustaw mniejszą formę – włóż ją centralnie do większego pojemnika. Sprawdź, czy odstęp między ściankami jest podobny z każdej strony. Do środka włóż kamienie lub inne obciążniki, aby forma nie wypłynęła i nie przesunęła się podczas wlewania mieszanki.
- Wypełnij przestrzeń betonem – stopniowo wlewaj masę między oba pojemniki. Lekko opukuj zewnętrzną formę lub delikatnie nią potrząsaj. W ten sposób ograniczysz liczbę pęcherzyków powietrza i uzyskasz równiejszą powierzchnię.
- Wyrównaj górną krawędź – zbierz nadmiar betonu szpachelką i sprawdź, czy mniejsza forma nadal znajduje się na środku. W razie potrzeby popraw jej położenie, zanim masa zacznie wiązać.
- Pozostaw odlew do związania – przykryj formę bawełnianą szmatką i ustaw ją w cieniu, z dala od ostrego słońca. Nie wyjmuj donicy wcześniej niż po 48 godzinach. Przy dużym odlewie lub chłodnej pogodzie czas może być dłuższy.
- Rozformuj donicę – najpierw wyjmij obciążniki i mniejszy pojemnik, poruszając nim delikatnie na boki. Następnie zdejmij większą formę. Jeśli pojemnik stawia opór, lepiej go rozciąć lub poświęcić niż uszkodzić betonowy odlew.
O czym warto pamiętać?
Beton może podrażniać skórę, dlatego podczas przygotowywania i wylewania mieszanki zawsze używaj rękawic ochronnych. Przy pracy z suchym proszkiem zadbaj także o wentylację i nie wzbijaj niepotrzebnie pyłu.
Nie odkładaj zabrudzonych narzędzi na później. Zaschnięty beton trudno usunąć z wiadra, mieszadła i szpachelki, dlatego umyj je od razu po zakończeniu pracy. Nie dolewaj też wody „na oko”, gdy masa zaczyna gęstnieć. Nadmiar wody może osłabić odlew i sprzyjać pękaniu.
Przed posadzeniem roślin sprawdź, czy donica ma odpływ. Stojąca woda może doprowadzić do gnicia korzeni, a zimą zwiększa ryzyko uszkodzenia betonu. Najważniejsze kwestie kontrolne przed użyciem donicy to:
- Formy zostały dokładnie natłuszczone.
- Mniejszy pojemnik pozostawał stabilny i ustawiony centralnie.
- Beton miał gęstą, plastyczną konsystencję.
- Odlew wiązał w cieniu przez co najmniej 48 godzin.
- W dnie wykonano odpływ wody.
Jak wykończyć betonową donicę?
Po wyjęciu z formy usuń ostre krawędzie i nierówności papierem ściernym. Zacznij od papieru średnioziarnistego, a potem użyj drobniejszego, jeśli chcesz uzyskać gładszą powierzchnię. Podczas szlifowania chroń oczy przed pyłem i pracuj na zewnątrz albo w dobrze wentylowanym miejscu.
Otwór drenażowy wywierć w dnie wiertarką z wiertłem do betonu, gdy odlew jest już związany. Przy większej donicy można wykonać kilka mniejszych otworów zamiast jednego dużego. Na dnie warto ułożyć warstwę keramzytu lub żwiru, a następnie zastosować podłoże dopasowane do potrzeb rośliny.
Surowy beton możesz pozostawić bez zmian albo pomalować farbą przeznaczoną do podłoży mineralnych. Przed malowaniem donica powinna być sucha, oczyszczona i odpylona. Na zewnątrz dodatkowa powłoka lub impregnat ograniczy wchłanianie wilgoci, ale nie zastąpi otworu odpływowego. Do dekoracji nadają się także odciśnięte w świeżej masie liście, drobne kamyki lub prosty geometryczny wzór.
Największy wpływ na trwałość donicy mają nie ozdoby, lecz dobrze dobrana ilość wody, stabilna forma, dokładne natłuszczenie i właściwy drenaż. Poświęcenie dodatkowego czasu na te etapy pozwoli uniknąć pęknięć i problemów z wyjmowaniem odlewu.
